Dermatolojist
Dermatolojiye Dair Ne Varsa

Zona

Zona, bir sinir ucu iltihabıdır. Suçiçeği virüsü veya Herpes zoster virüsü dediğimiz bir virüs tarafından oluşturulan bir deri hastalığıdır. Halk arasında gece yanığı olarak da bilinmektedir. Çocukluğunda su çiçeği geçirenlerde bu virüs vücutta sinir hücrelerinin köklerinde yaşamayı sürdürür. Bu yerleşkede varlığını hissettirmeden yıllarca yaşayabilir. Zona hastalığı tekrarlamasada virüs vücutta kalır ve omuriliğin arka kök gangliyonu dediğimiz bölgede sessiz olarak yaşamını sürdürür.

Vücut direncini düşüren her hangi bir sebep olduğu zaman bu virüs sinirler boyunca deriye ulaşır ve orda zona dediğimiz hastalığı ortaya çıkartır. Zonanın bağışıklık sistemini düşürdüğü doğrudur fakat ortadan kaldırması gibi bir urum söz konusu değildir.

Her suçiçeği geçiren kişi potansiyel olarak bir zona adayıdır. Ama zonanın ortaya çıkmasında bağışıklık sisteminin zayıflatan her hangi bir sebep gerekir. Yaşlılık, başlı başına bağışıklığın düştüğü devredir. Genellikle 60 yaş üzeri kişilerde bağışıklık ciddi oranda düşmekte ve zona vakası sayısı artmaktadır. Bununla birlikte zona, her yaşta insanda görülebilmektedir.

Yine ağır stresler, ateşli hastalıklar ve ağır travma gibi durumlarda da zona ortaya çıkabilir.

Zona ilk olarak göğüs ve sırt bölgesinde kızarıklık olarak kendini gösterir ve ilerleyen zamanlarda boyun, kafa, el, kol, bacak ve kasıklara da yayılabilir.

ZONANIN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Zona hastalığı ilk başlarken belirtilerinin anlaşılması güçtür. Genellikle zonanın çıkacağı bölgede yanma, batma, kaşınma hissi ortaya çıkar. Hasta bunun tam ne olduğunu tanımlayamaz. Bu devrede doktora başvuran hastalarda henüz hiçbir döküntü yokken rahatsızlık bazen kalp bölgesindeyse miyokart enfarktüsüyle veya bel bölgesindeyse bir böbrek taşıyla ve ya kasıktaysa bir apandist ile karıştırılır. Fakat bir süre sonra yaklaşık bir hafta sonra döküntü ortaya çıkmaya başlar. Döküntü ortaya çıktıktan sonra zonanın teşhisi doktorlar tarafından hemen koyulur.

Genellikle omurilikten çıkan bir sinirin beslediği bölgede duysal sinir verdiği bölgede içi su dolu kabarcıklar ortaya çıkar. Bunların zemini kızarıktır. Kızarık bir zeminde ortaya çıkarlar ve guruplaşmaya eğilimlidirler. Bu devrede çok şiddetli ağrılar olabilir. Yanıcı, delici şekilde tarif edilen, zaman zaman özellikle gece artan ağrılardan hastalar çok sık yakınır. Ayrıca yüksek ateş şikayetleri, yorgunluk, halsizlik ve baş ağrısı da başgösterebilir.

Kendi haline bırakılırsa genellikle 2-3 hafta gibi bir zamanda hastalık devam eder sonra tekrar kendiliğinden yavaş yavaş iyileşmeye başlar.

NASIL ORTAYA ÇIKAR?

Vücudun direncinin düşük olduğu durumlarda ortaya çıkabileceğinden bahsettik. Bu durumlar aslında hemen hemen bütün insanların karşılaşabileceği durumlardır. Ve zona hastalığına yakalanmak aslında herkes için risk taşımaktadır. Uykusuzluk, yorgunluk, üzüntü, depresyon, stres, kullanılan bir takım ağır ilaçlar (özellikle kanser ilaçları), sağlık beslenme ve yanlış diyet uygulamaları, bir takım zehirlenmeler ile kaza sonuçları ve AIDS sonrası durumlarda zona kendini geliştirme ve çoğaltma ortamları edinir ve çoğalır.

ZONA BULAŞICI MIDIR?

Zona hastalığı bulaşıcıdır. Ama zona geçiren bir kişi hastalığı bir başkasına zona olarak geçirmez. Ancak, çocuklar gibi suçiçeği geçirmemiş biriyle karşılaşırsa suçiçeği olarak ortaya çıkabilir. Yani zona geçiren bir kişi başka birine zona bulaştırmaz ama suçiçeği bulaştırabilir.

Son yıllarda suçiçeği aşısı kullanılmaktadır. O yüzden bazı çocuklar suçiçeği aşısı olduklarından artık ilerde zona çıkarmaları beklenmiyor. Zona geçiren gebelerde hastalık fetüse bir zarar vermez. Zona geçiren kişilerin özellikle dikkat etmesi gereken şey suçiçeği geçirmemiş çocuklarla temasta olmaktan kaçınmalılar ve hamilelerden uzak durmalılar.

ZONA HASTALIĞI TEKRARLAR MI?

İstisnai durumlar hariç kişilerde sadece bir kere görülmektedir. Zona hastalığının çok nadiren tekrarladığına şahit olabiliriz. Ama bu çok sık karşılaşılan bir durum değildir. Fakat zonanın ortaya çıkmasını kolaylaştıran etmenler arasında lenfoma lösemi gibi kan hastalıkları da vardır. Bu kişilerde zona tek bir deri bölgesinde lokalize olmaktan çok tüm vücutta yaygın belirtiler gösterebilir. Bu durumlarda hem tedavi daha uzun sürer hem hastanın iyileşmesi uzun sürer. Ayrıca tekrarlayan kemoterapiler vücut bağışıklık gücünü azalttığı için bu kişilerin tekrar zonaya yakalanmaları mümkündür.






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Mesajın: